Các stablecoin thuật toán liệu có còn tồn tại được nữa không? Toàn bộ câu chuyện về sự cố sụp đổ của Terra (Terra Crash)
Tech Deep Dives

Các stablecoin thuật toán liệu có còn tồn tại được nữa không? Toàn bộ câu chuyện về sự cố sụp đổ của Terra (Terra Crash)

11m"
8 months ago

CoinMarketCap Alexandria đánh giá sự gia tăng và sụt giảm của các stablecoin thuật toán — và những gì tương lai sẽ nắm giữ đối với mô hình stablecoin này.

Các stablecoin thuật toán liệu có còn tồn tại được nữa không? Toàn bộ câu chuyện về sự cố sụp đổ của Terra (Terra Crash)

Mục lục

Trong quá trình tìm kiếm sự ổn định trên blockchain, một loạt các mô hình stablecoin đã xuất hiện — mỗi stablecoin trong số đó có ưu và khuyết điểm của nó. Mặc dù những stablecoin dựa trên tiền pháp định vẫn chiếm ưu thế nhất, nhưng một làn sóng stablecoin thuật toán mới đã xuất hiện trong những năm gần đây, mỗi loại trong số đó hy vọng sẽ cung cấp một loại tài sản có mức giá ổn định và có tính phi tập trung hơn.
Là tài sản ổn định về mặt thuật toán, stablecoin thuật toán khác với các stablecoin dựa trên tài sản đơn giản ở chỗ chúng thường dựa vào các thuật toán, lý thuyết trò chơi và các ưu đãi kinh tế để duy trì mức chốt tỷ giá (peg) của chúng. Điều này có nghĩa là chúng không cần phải dựa vào các tổ chức phát hành, và các ngân quỹ sẽ tập trung để duy trì giá trị của chúng. Nhưng điều này cũng khiến chúng có khả năng dễ bị tấn công kinh tế — làm cho chúng cũng dễ dàng bị mất mức chốt tỷ giá (peg) hơn.

Join us in showcasing the cryptocurrency revolution, one newsletter at a time. Subscribe now to get daily news and market updates right to your inbox, along with our millions of other subscribers (that’s right, millions love us!) — what are you waiting for?

Sự gia tăng của các loại tiền điện tử stablecoin thuật toán

Khi ngành công nghiệp tiền điện tử phấn đấu cho tính phi tập trung hơn nữa, stablecoin vẫn là một trong những phần cuối cùng của mảnh ghép để có thể được chuyển sang một hệ thống phi tập trung hoàn toàn, vì hầu như các stablecoin phổ biến đều dựa vào các tổ chức phát hành có tính tập trung và đang nắm giữ dự trữ tiền pháp định.

Một số người cho rằng điều này sẽ gây ra một rủi ro hệ thống cho ngành công nghiệp tiền điện tử nói chung, vì các stablecoin đang chịu trách nhiệm cho hơn một nửa khối lượng giao dịch tiền điện tử và rất quan trọng đối với sự ổn định của ngành công nghiệp vào thời điểm này.

Các stablecoin thuật toán hứa hẹn vô số lợi ích so với các các stablecoin dựa trên tiền pháp định điển hình, bao gồm cả tính phi tập trung hoàn toàn. Vì những coin này không dựa vào các công ty truyền thống và không yêu cầu một liên kết trực tiếp với tiền pháp định, nên điều này có thể làm cho chúng khó khăn hơn trong việc đóng cửa, điều chỉnh, hoặc chiếm giữ. Chúng cũng khởi động và mở rộng quy mô nhanh hơn nhiều, vì trong nhiều trường hợp, bất kỳ đội ngũ nào có ý tưởng và nguồn lực tối thiểu và tài sản thế chấp đều có thể xây dựng và triển khai một token ổn định về thuật toán chỉ trong vài ngày.

Vì các tiền điện tử stablecoin theo thuật toán là hoàn toàn trên chuỗi, nên chúng cũng có thể được coi là minh bạch hơn so với các loại stablecoin dựa trên tiền pháp định, vì chỉ một số trong số chúng là có công bố các đợt kiểm toán đáng tin cậy về dự trữ của chúng và tương đối hiếm khi thực hiện điều đó.
Tuy nhiên, bất chấp những lợi ích rõ ràng này, các stablecoin thuật toán chỉ bắt đầu nhận được sự chú ý với việc phát hành TerraUSD (UST) — một stablecoin cố định neo tỷ giá theo đô la cho blockchain Terra. Điều này, kết hợp với nền tảng tiết kiệm phi tập trung được gọi là Anchor Protocol (cung cấp mức tỷ suất lợi nhuận hàng năm (APY) cố định) là 20%, đã được chứng minh là vô cùng phổ biến và chứng kiến sự bùng nổ từ tháng 3/2021 đến tháng 5/2022.
Hiện nay danh sách các stablecoin thuật toán ngày càng tăng. Trong đó, một số stablecoin thuật toán hiện đang có sẵn trên hầu hết các nền tảng hợp đồng thông minh phổ biến, mặc dù hầu hết trong số chúng vẫn còn tương đối mơ hồ và ít được áp dụng.

Sự sụp đổ của các stablecoin thuật toán

Không giống như các stablecoin điển hình dựa trên tiền pháp định thường có thể được hoàn lại với tỷ lệ 1:1 để đổi lấy tiền pháp định thực tế được giữ trong dự trữ, các stablecoin thuật toán lại không được hỗ trợ trực tiếp bởi một tài sản ổn định về giá.

Thay vào đó, chúng có thể thay đổi khá rộng rãi trong cơ chế mà chúng sử dụng để đạt được sự ổn định. Điều này có thể hoạt động tương đối tốt trong một số trường hợp. Tuy nhiên, trong các trường hợp khác, nó là một quả bom thời gian được đánh dấu chỉ chờ đợi để phát nổ.

Vì hầu hết các stablecoin thuật toán đều dựa vào các cơ chế kiếm tiền từ chênh lệch giá để duy trì sự ổn định, nên chúng thường dựa vào một token thứ cấp dễ bay hơi tại một số điểm trong thác tái pegging của chúng. Nếu token thứ cấp này trở nên cực kỳ không còn được mong muốn hoặc có áp lực bán mạnh, nó có thể làm cho toàn bộ hệ thống hết căng thẳng.

Điều này đã để lại nhiều stablecoin thuật toán đặc biệt dễ bị tổn thương bởi các sự kiện thiên nga đen hoặc thao tác thị trường có chủ ý, cả hai đều có thể hạ gục stablecoin ra khỏi mức chốt tỷ giá, và trong một số trường hợp nó có thể bị sụp đổ hoàn toàn.

Trường hợp của TerraUSD

TerraUSD (UST) là một stablecoin thuật toán được thiết kế để duy trì mức chốt tỷ giá của nó thông qua hoạt động kiếm lời từ chênh lệch giá trên chuỗi.

Thông qua ví Terra Station, người dùng có thể trao đổi 1 UST lấy giá trị USD của LUNA bất cứ lúc nào. Về mặt lý thuyết, nếu UST giảm xuống dưới mức chốt tỷ giá 1 USD của nó, người dùng có thể chỉ cần đổi nó để lấy LUNA giá trị 1 USD, sau đó, họ có thể bán với giá 1 USD. Trong khi đó, nguồn cung UST sẽ co lại và nhu cầu về token trên các sàn giao dịch thứ cấp sẽ tăng lên khi người dùng tìm cách tận dụng cơ hội kiếm lời từ chênh lệch giá — đẩy giá trị UST trở lại lên đến 1 USD.

Tuy nhiên, hệ thống này đã được đưa vào thử nghiệm vào tháng 5/2021, khi TerraUSD trải qua một trong những sai lệch tồi tệ nhất so với mức chốt của nó trong lịch sử ngắn ngủi của nó — sau khi sụp đổ từ 1 USD xuống còn 0,96 USD trong khoảng thời gian 1 tuần. Mặc dù cuối cùng thì UST cũng quay trở lại mức chốt của nó, nhưng sự kiện này đã thúc đẩy lo ngại rằng mô hình kinh tế của nó không khả thi lâu dài, đặc biệt là nếu vốn hóa thị trường của UST vượt quá mức của LUNA hoặc nếu một thác thanh lý khá lớn xảy ra — có khả năng dẫn đến một vụ trốn chạy.

Để giải quyết các mối lo ngại và cung cấp một hỗ trợ cho giá UST, một quỹ phi lợi nhuận được gọi là Bảo vệ Quỹ Luna (Luna Foundation Guard - LFG) đã tích lũy 3,5 tỷ USD dự trữ các tài sản dễ bay hơi khác nhau (bao gồm BTCAVAX). Nhưng các quỹ này không đủ để ngăn chặn một loạt các thanh lý mang tính thảm họa, mà đã xảy ra vào tháng 5/2022, đã đưa giá UST rơi từ 1 USD xuống thấp ở mức 0,044 USD. Trong khi đó, giá trị của LUNA sụp đổ từ trên 80 USD xuống chỉ một phần nhỏ của một cent, trong khi nguồn cung lưu hành của nó mở rộng theo cấp số nhân.
Sự kiện này cũng chứng kiến cơ chế kiếm lời từ chênh lệch giá của nó, như một giới hạn công suất hàng ngày và giảm dần làm cho nó không thể thực sự trao đổi 1 UST để lấy giá trị 1 USD của LUNA. Chưa kể đến thực tế là thường có một sự chênh lệch đáng kể giữa giá oracle và giá trị trao đổi thực tế.
Sự kiện này đã vang lên khắp thị trường DeFi và stablecoin rộng hơn, phá vỡ nhiều giao thức dựa trên Terra, và thậm chí gây ra sự sụp đổ của USDX — stablecoin được xây dựng dựa trên Kava Labs đã được UST thế chấp một phần. Stablecoin đã giảm xuống giá trị thấp nhất từ trước đến nay là 0.45 USD và nó vẫn đang giao dịch đáng kể dưới mức chốt tỷ giá mềm của nó. Tương tự như vậy, DEI của Deus Finance stablecoin thuật toán đã bị mất mức chốt tỷ giá trong hơn một tuần.
Trong giai đoạn sau của sự sụp đổ của UST, các cáo buộc cũng xuất hiện rằng Do Kwon là người đứng đằng sau một stablecoin thuật toán đã thất bại trước đó được gọi là Basis Cash. Stablecoin thuật toán này đã sụp đổ vào quên lãng trong vòng vài tuần sau khi ra mắt.

Hiện nay, đồng thuận chung là stablecoin UST vượt quá mức khôi phục, và sẽ đi xuống như một trong những sai lầm lớn nhất trong lịch sử tiền điện tử — thậm chí thu hút sự chú ý của các nhà lập pháp Hoa Kỳ do tiềm năng thiệt hại kinh tế của nó. UST hiện nay là dự án stablecoin thất bại lớn nhất và sẽ phục vụ như một kế hoạch chi tiết cho những gì không nên làm trong các sáng kiến trong tương lai.

Terra Saga: Bài viết phân tích

Terra thể hiện sự mong manh của một số nền kinh tế dựa trên blockchain và đóng vai trò như một câu chuyện cảnh báo cho các nhà phát triển đang tìm cách giải quyết cơ hộ/vấn đề stablecoin thuật toán cũng như những người dùng lựa chọn sử dụng các coin này thay vì các tùy chọn được hỗ trợ bởi tiền pháp định có tính truyền thống hơn.

Bây giờ, hơn một tuần sau khi sụp đổ, rõ ràng là Terra như nó đã từng được biết đến là vượt quá điểm khôi phục, và những gì xuất hiện từ đống đổ nát sẽ được xây dựng trên một số thỏa hiệp.

Mặc dù có báo cáo ban đầu rằng công ty đầu tư có trụ sở tại Zurich GAM đã tổ chức một gói cứu hộ trị giá 3 tỷ USD cho Terra, nhưng sau đó điều này đã được chứng minh là bịa đặt.

“Không có sự thật nào trong câu chuyện và GAM đã không phát hành thông cáo báo chí. GAM có kiểm soát chặt chẽ về việc phổ biến các thông cáo báo chí, và chúng tôi đang điều tra nguồn gốc của câu chuyện này và cách thức nó đã được công bố“, GAM cho biết trong một thông cáo báo chí gần đây.
Thay vào đó, nền tảng này sẽ cần phải hoàn thành một hard fork, về cơ bản là tách một blockchain mới ra khỏi chuỗi Terra ban đầu tại một khối cụ thể, đổi tên chuỗi cũ [đã sụp đổ] thành Terra Classic, còn chuỗi mới sẽ tiếp tục là chuỗi chính (đơn giản được gọi là Terra). Điều này tương tự như những gì đã xảy ra với Ethereum vào tháng 7/2016 sau khi DAO Hack khét tiếng đã chia rẽ cộng đồng Ethereum và dẫn đến một đợt fork tạo ra hai chuỗi — Ethereum Classic (Ethereum gốc) và Ethereum.

Theo các tweet gần đây, người sáng lập Terra Do Kwon và phần lớn những người xác nhận mạng tin tưởng rằng chuỗi Terra 2.0 mới sẽ có thể duy trì sự hỗ trợ của hệ sinh thái và cộng đồng phát triển rộng hơn, đồng thời cung cấp một lộ trình phục hồi khả thi.

Hiện nay vẫn chưa rõ liệu chuỗi mới có giữ được chức năng đốt và đúc LUNA hay không — vốn đã được sử dụng để cung cấp năng lượng cho stablecoin UST của nó.

Đề xuất mới của LUNA Go Forward được thiết kế để khuyến khích các nhà phát triển và làm cho toàn bộ cộng đồng càng có nhiều thành viên càng tốt. Nó sẽ bao gồm một airdrop của các token LUNA mới cho những người đặt cọc Luna Classic, những người nắm giữ Luna Classic, những người nắm giữ UST còn lại, và các nhà phát triển ứng dụng. Một phần lớn LUNA mới được cung cấp sẽ được dành cho các chương trình liên kết nhà phát triển và các chương trình khai thác.

Việc phân phối token đầy đủ được vạch ra như sau:

  • Quỹ cộng đồng: 25%
  • Được kiểm soát bởi việc quản trị đặt cọc
  • 10% dành cho các nhà phát triển
  • Những người nắm giữ LUNA trước đợt tấn công: 35%
  • Tất cả Luna bond/unbond, trừ TFL tại snapshot “Trước Đợt Tấn Công“; đã bao gồm các phái sinh đặt cọc
  • Đối với ví có < 1 triệu Luna: cliff 1 năm, sau đó là 2 năm trao quyền
  • Đối với ví có > 1 triệu Luna: cliff 1 năm, sau đó là 4 năm trao quyền
  • Những người nắm giữ aUST trước đợt tấn công: 10%
  • 500K vốn cá voi - bao phủ lên đến 99,7% tất cả người nắm giữ nhưng chỉ có 26,72% của aUST
  • 15% mở khóa tại đợt Genesis; 85% được trao trong 2 năm sau đó với thời gian cliff là 6 tháng
  • Những người nắm giữ LUNA sau đợt tấn công: 10%
  • Các phái sinh đặt cọc bao gồm
  • 15% mở khóa tại đợt Genesis; 85% được trao trong 2 năm sau đó với thời gian cliff là 6 tháng
  • Những người nắm giữ UST sau đợt tấn công: 20%
  • 15% mở khóa tại đợt Genesis; 85% được trao trong 2 năm sau đó với thời gian cliff là 6 tháng

Bất chấp sự thiếu minh bạch trong vụ tai nạn LUNA/UST ban đầu, có vẻ như Luna Foundation Guard đã đốt phần lớn nguồn dự trữ của họ trong nỗ lực bảo vệ mức chốt tỷ giá UST. Theo cập nhật mới nhất, tổ chức phi lợi nhuận đã tiêu tốn hơn 80.000 BTC, 26 triệu USDT và 23,5 triệu USDC trong chiến lược thất bại của mình để khôi phục mức chốt tỷ giá. Lượng dự trữ của nó giờ chỉ chiếm một phần nhỏ so với cách đây một tuần.

Theo một lưu ý ảm đạm hơn, hiện nay đã có hơn một chục vụ tự sát được báo cáo là kết quả của sự sụp đổ của Terra, và hàng trăm ngàn nhà đầu tư đã bị tàn phá. Mặc dù vậy, các loại tiền điện tử LUNA và UST ban đầu vẫn có thể được giao dịch trên nhiều nền tảng sàn giao dịch, mặc dù hầu hết các nền tảng giao dịch phái sinh đã đóng hợp đồng tương lai cho các tài sản này.

Trong hậu quả của vụ sụp đổ của Terra, người sáng lập Do Kwon đã phải chịu nhiều mối đe dọa pháp lý, và Dịch vụ Thuế Hàn Quốc đã đóng sập cả ông và Terraform Labs với một hóa đơn thuế 78.4 triệu USD vì bị cáo buộc trốn thuế. Tin tức đi kèm với báo cáo rằng ba thành viên của nhân viên pháp lý Terraform Labs đã rời khỏi công ty — có thể là do sự lộn xộn pháp lý mà công ty có thể bị lôi kéo vào.

Mọi thứ tiếp tục đi từ xấu đến tồi tệ hơn đối với Kwon, người mặc dù có một người theo dõi khá lớn trên phương tiện truyền thông xã hội, nhưng bây giờ thường xuyên bị các nhà đứng đầu ngành công nghiệp và cộng đồng LUNA rộng lớn khinh miệt.

Tình hình các stablecoin thuật toán khác như thế nào?

Mặc dù cho đến nay, TerraUSD là loại tiền điện tử stablecoin thuật toán nổi tiếng nhất, nhưng nó thực sự là một phần của một lĩnh vực lớn hơn được hình thành từ một loại nhỏ các dự án tương tự về mặt ý thức hệ. Các dự án này đều cố gắng cung cấp một đơn vị giá trị ổn định mà không cần đến tài sản đảm bảo bằng tiền pháp định.

Mặc dù một số người tin rằng các giải pháp này vốn có tính mong manh và chỉ là một thảm họa đang chờ đợi xảy ra, nhưng một số ít các stablecoin thuật toán đã chứng minh khả năng phục hồi đáng kể.

Một trong những stablecoin thuật toán nổi bật nhất trong số này là NeutrinousD (USDN), một stablecoin dựa trên Waves, được đảm bảo bởi các token WAVES. Giống như UST, USDN có nguồn cung có thể điều chỉnh được có thể được mở rộng hoặc ký hợp đồng dựa trên nhu cầu. Để giảm USDN, người dùng cần phải khóa các token WAVES có giá trị cao hơn đáng kể so với USDN mà họ muốn nhận và phải trả lại USDN của họ để lấy WAVES đã được thế chấp.

Trong tháng trước, token đã đi chệch khỏi mức chốt tỷ giá của nó đáng kể trong hai lần, giảm xuống dưới 80 cent cả hai lần, trước khi phục hồi mạnh. Điều này chứng minh rằng cơ chế phục hồi mức chốt tỷ giá của nó có thể đối phó với những độ lệch đáng kể.

Các liên doanh stablecoin khác, được cho là táo bạo hơn về thuật toán đã sụt giảm một cách ngoạn mục. Điều này bao gồm một loạt cái gọi là token rebase, làm tăng hoặc thu hẹp nguồn cung dựa trên độ lệch tích cực hoặc tiêu cực từ mức chốt tỷ giá để giúp ổn định giá trị của nó. Cho đến nay, cái tên nổi tiếng nhất trong số này là Ampleforth, đã cố gắng sử dụng cơ chế rebase để duy trì giá AMPL theo sức mua của USD 2019.

Kể từ khi ra mắt hơn một năm trước, giá của AMPL có thể ở bất cứ mức nào, nhưng vẫn ổn định và đã chạm mức cao đến 4,04 USD và thấp đến 0,29 USD trong thời gian này. Một loạt các token rebase khác với nguồn cung đàn hồi cũng không thể nhận được đà hoặc duy trì mức chốt tỷ giá của chúng.

Tương lai của mô hình stablecoin thuật toán

Sự thất bại gần đây xung quanh TerraUSD không chỉ làm tăng sự giám sát đối với hệ sinh thái stablecoin mà còn trên toàn bộ khung cảnh tiền điện tử, thúc đẩy các nhà lập pháp gia tăng giám sát quy định của ngành. Các phân nhánh của điều này có thể là đáng kể.

Đây là một sự phát triển đáng hoan nghênh đối với những người tin rằng các quy định sẽ giúp tăng cường tính bảo mật và niềm tin vào stablecoin, đồng thời mang lại lợi ích cho hệ sinh thái tiền điện tử tổng thể. Nhưng những người khác tin rằng điều này sẽ mở ra nguy cơ cho một cuộc đàn áp theo quy định, có thể làm giảm cạnh tranh và tăng cường tập trung trên thị trường.

Bất kể trường hợp nào xảy ra, như nó hiện đang xảy ra, thì ngách stablecoin thuật toán vẫn có một số ứng cử viên khả thi, hầu hết trong số đó đã trải qua ít nhất một độ lệch đáng kể so với mức chốt tỷ giá của chúng. Vì vậy, ngành công nghiệp này sẽ còn lâu mới bị mất đi. Thậm chí có những dấu hiệu sớm cho thấy Terra hiện nay đang rất linh hoạt và stablecoin UST liên quan của nó đang chuẩn bị cho sự trở lại.

Nhưng với cái gọi là stablecoin có mức lãi suất APY 30% "không có rủi ro" được phát hành gần đây của TRON và được biết đến là USDD hiện đang bốc hơi, một số người cho rằng cuối cùng cũng sẽ lặp lại điều này, và văn bản cho tất cả các loại tiền điện tử stablecoin thuật toán vẫn còn ở trên giấy — điều này có thể sẽ không khả thi.
Bài viết này bao gồm đường link đến các trang web của bên thứ ba hoặc các nội dung khác chỉ dành cho mục đích cung cấp thông tin (“Trang web của bên thứ ba”). Trang web của bên thứ ba không thuộc quyền kiểm soát của CoinMarketCap và CoinMarketCap không chịu trách nhiệm về nội dung của bất kỳ Trang web của bên thứ ba nào, bao gồm nhưng không giới hạn bất kỳ đường link nào có trong Trang web của bên thứ ba, hoặc bất kỳ thay đổi hoặc cập nhật nào đối với Trang web của bên thứ ba. CoinMarketCap chỉ cung cấp các đường link này cho bạn nhằm mục đích thuận tiện, và việc đưa vào bất kỳ đường link nào không ngụ ý về sự xác nhận, chấp thuận hoặc đề xuất của CoinMarketCap đối với trang web hoặc bất kỳ sự liên kết nào với các nhà điều hành của họ. Bài viết này được sử dụng để và chỉ được sử dụng để cung cấp thông tin. Điều quan trọng là bạn phải tự nghiên cứu và phân tích trước khi đưa ra bất kỳ quyết định quan trọng nào liên quan đến bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ nào được mô tả trong bài viết. Bài viết này không nhằm mục đích và sẽ không được hiểu là lời khuyên tài chính. Các quan điểm và ý kiến được trình bày trong bài viết này là của [công ty] của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của CoinMarketCap.
15 people liked this article